Bretons
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
||
|---|---|---|
| Sprekers: | 300.000-450.000
|
|
| Taalfamilie | Indo-Europees
|
|
| Alfabet: | Latijns | |
|
|
||
| Officieel in: | Nergens | |
| Taalorganisatie: | Geen | |
|
|
||
| ISO 639-1: br, SIL: bre | ||
|
|
||
Het Bretons of Bretoens (Brezhoneg) is een Eiland-Keltische taal, die ondanks haar classificatie op het vasteland wordt gesproken.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het Bretons stamt niet af van het Gallisch, maar is ontstaan uit Brythonische talen, vooral het Cornisch. Toen de Bretoenen van de (4e eeuw tot 7e eeuw) naar het Vasteland kwamen, namen ze de Britse taal mee, mogelijk werden ook enkele elementen van het in Gallië nog sporadisch gesproken Gallisch overgenomen.
In de streek wordt ook Gallo gesproken, een kleine taal die van het Latijn afstamt, en dus Romaans is, net als het Frans.
Het Bretons was de taal van de elite tot de 12e eeuw, waarna de adel het Frans als standaardtaal verkoos. Als geschreven taal werd in Bretagne, dat tot de 16e eeuw steeds een zekere onafhankelijkheid genoot, het Latijn gebruikt, vanaf de 15e eeuw echter won ook hier het Frans terrein.
[bewerken] Status
Het Bretons is een ernstig bedreigde taal, die vandaag de dag nog door zo’n 300 000 tot 500 000 mensen wordt gesproken en verstaan, veel minder dan de 1 300 000 die dat anno 1930 konden. Daar komt bij dat de taal vooral door de oudere bevolking gesproken wordt en op den duur met uitsterven wordt bedreigd. Verder kan men nog opmerken dat rond 1900 iedereen in Bretagne Bretons kende[bron?], en slechts de helft van de bevolking Frans sprak. In 1950 zijn er nog slechts 100 000 mensen die wel het Bretons en niet het Frans beheersen. Niettemin is er nog altijd een uitgebreide literatuur in het Bretons voorhanden, die in de toekomst wellicht de enige bron voor het leren en bestuderen van deze taal zal vormen.
Het Bretons is de enige Keltische taal die tot nu toe nog niet officieel is erkend. De Franse wet zegt immers “de taal van de Republiek is Frans”.
[bewerken] Dialecten
Het Bretons heeft 4 dialecten:
- het Cornouallais
- het Léonard
- het Trégorrois
- het Vannetais
[bewerken] Enkele Bretonse elementen in plaatsnamen [1]
Deze lijst dient om de betekenis van Bretonse plaatsnamen beter te kunnen begrijpen.
- ker = huis,versterkt huis, dorp, gehucht
- aber = riviermonding (lijkend op de fjorden in Noorwegen of de rias in Portugal en Galicië)
- beg, bec = voorgebergte, kaap
- enez = eiland
- mor = zee
- penn = kaap, berg- of heuveltop, uitstekende rots
- avon = rivier
- iliz = kerk
- lann = heilige, gewijde plek; moeras
- lok, loc = aan een bepaalde heilige gewijde plaats of hut van een heremiet
- tre = wijk, kerkdorp
- menez = berg
- bihan = klein
- izel = laag (niet hoog)
- uhel = hoog
- ken = mooi
- maen, men = steen
- ti, ty = huis
- plou, plu = gemeente, parochie
 |
Zie de Bretonse uitgave van Wikipedia. |
 |
Zoek Bretons op in het WikiWoordenboek. |
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Breton language van Wikimedia Commons. |
| Indo-Europese talen > Kentum-talen > Keltische talen > | ||||
|---|---|---|---|---|
|
Bronnen |
