Pijlerstructuur van de Europese Unie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het Verdrag van Maastricht dat de Europese Unie oprichtte, deelde de Europese beleidsterreinen in drie gebieden, pijlers genaamd. Voor elke pijler is een andere balans gezocht tussen supranationalisme en intergouvernementalisme. Supranationalisme is het sterkst aanwezig in de eerste pijler, in de andere twee pijlers worden beslissingen vaker intergouvernementeel genomen, hoewel de verdragen van Amsterdam en Nice ook deze pijlers meer supranationaal hebben gemaakt.

[bewerken] De drie pijlers

1. De eerste pijler of de 'pijler van de Europese Gemeenschappen' omvat economisch, milieu- en sociaal beleid.
2. De tweede pijler of 'pijler van het Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid' (GBVB) omvat het buitenlands beleid en militaire zaken.
3. De derde pijler of 'pijler van de Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken' (PJSS) omvat samenwerking in criminaliteitsbestrijding. Deze pijler, die oorspronkelijk 'Justitie en Binnenlandse Zaken' heette, is met het Verdrag van Amsterdam afgeslankt en hernoemd, waardoor zaken als asiel en immigratie nu onder de eerste pijler vallen.

Europese Unie
	Eerste pijler		Tweede pijler		Derde pijler
	Europese Gemeenschappen (EG)		Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB)		Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (PJSS)
	Douane-unie en Interne markt Landbouw Visserij Mededinging Economische en Monetaire Unie EU-Burgerschap Onderwijs en Cultuur Transeuropese Netwerken Consumentenbescherming Volksgezondheid Onderzoek Milieu Sociaal beleid Asielbeleid Verdrag van Schengen Immigratiebeleid		Buitenlands beleid: EU battle groups, European Rapid Reaction Force, EUFOR Vredesoperaties Mensenrechten Democratie Buitenlandse hulp Veiligheidsbeleid: Europees Veiligheids- en Defensiebeleid		Drugs- en Wapensmokkel Terrorisme Mensensmokkel Georganiseerde misdaad Oplichting en fraude

Binnen elke pijler is een ander evenwicht gevonden tussen supranationale en intergouvernmentele principes. Supranationalisme is het sterkst aanwezig in de eerste pijler, terwijl de andere twee vooral intergouvernementeel zijn. In de tweede en derde pijler zijn de bevoegdheden van het Europees Parlement, de Europese Commissie en het Europees Gerechtshof beperkt, maar niet afwezig.

De verdragen van Amsterdam en Nice hebben de andere twee pijlers ook meer supranationaal gemaakt.

[bewerken] Tijdlijn

Tijdlijn met de ontwikkeling van de Europese Unie

1948	1952	1958	1967	1987	1993		1999	2003	2009
Brussel	Parijs	Rome	Brussel	EA	Maastricht		Amsterdam	Nice	Lissabon
			Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS)
			Europese Atoomenergie Gemeenschap (EURATOM)
			Europese Economische Gemeenschap (EEG)		→ P I L A R E N →		Europese Gemeenschap (EG)		Europese Unie (EU)
			↑Europese Gemeenschappen↑			Justitie & Binnenlandse Zaken (JBZ)
							Politiële & justitiële samenwerking in strafzaken (PJSS)
				Europese politieke samenwerking (EPS)		Gemeenschappelijk buitenlands & veiligheidsbeleid (GBVB)
West-Europese Unie (WEU)

[bewerken] Afschaffing van de pijlerstructuur

Het Verdrag van Lissabon voorziet in een afschaffing van de pijlerstructuur om zo de Unie meer overzichtelijk te maken. De drie pijlers worden samengevoegd tot één rechtspersoon genaamd de "Europese Unie". Normaal zou het verdrag op 1 januari 2009 in werking zijn getreden, maar door afwijzing van Ierland in een referendum is dat niet gebeurd.