Tijdzone
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een tijdzone is een gebied op aarde met gelijke (standaard)tijd. De zones zijn ontstaan na een eeuwenlange ontwikkeling in het meten van de tijd. Eerder werd per plaats een lokale tijd aangehouden, gebaseerd op de (gemiddelde) lokale 12.00 uur-tijd.
De tijd in een bepaalde tijdzone wordt aangegeven als het tijdverschil van de zone met UTC. UTC is nagenoeg hetzelfde als GMT (Greenwich Mean Time).
[bewerken] Verklaring
De aarde draait in 24 uur om haar as. Theoretisch is daarmee iedere tijdzone 360°/24 = 15° breed. De nulmeridiaan van Greenwich is het centrum van de UTC. Deze tijdzone strekt zich in theorie uit van 7,5° westerlengte tot 7,5° oosterlengte. De Midden-Europese tijdzone (UTC+1) strekt zich dan in theorie uit van 7,5° oosterlengte tot 22,5° oosterlengte. In de praktijk volgen tijdzones vaak landsgrenzen en hanteren landen uit praktische overwegingen de tijdzone van een belangrijk buurland. Een voorbeeld is de Benelux, die gezien zijn ligging de Greenwich-tijd zou moeten hanteren, maar in navolging van Duitsland de Midden-Europese tijd gebruikt.
[bewerken] Geschiedenis
Vanouds werd op elke plek op aarde de lokale tijd gehanteerd. Als de zon in het zuiden stond, was het twaalf uur. Een zonnewijzer wees dan altijd de juiste tijd aan. Met de komst van nauwkeurige uurwerken lukte dat niet meer en ging men over naar de middelbare zonnetijd. Nog altijd gold dat elke plaats zijn eigen tijd had. Dat werd nauwelijks opgemerkt doordat er weinig gereisd werd, en bovendien waren de reistijden lang.
Door de komst van spoorwegen en radio kwam de noodzaak een uniforme tijd in te voeren. In 1866 besloten de Nederlandse spoorwegbedrijven dat alle stationsklokken de tijd van Amsterdam zouden aanhouden. Sommige gemeenten besloten dat hun burgerlijke tijd gelijk zou zijn aan de spoortijd, maar andere hielden vast aan de lokale tijd, waardoor de torenklok niet gelijk stond met de stationsklok.
In 1892 besloten de spoorwegen de tijd van Greenwich aan te houden. Deze was 19½ minuut achter op de tijd van Amsterdam. Pas in 1909 wezen alle Nederlandse klokken dezelfde tijd aan, want toen werd besloten dat de Amsterdamse tijd voor heel Nederland zou gelden.
In 1940 werd door de Duitse bezetter de Midden-Europese Tijd ingevoerd, die een uur voor is op de tijd van Greenwich en ruim 40 minuten op de tijd van Amsterdam.
Van 1916 tot 1945 kende (niet in alle jaren in deze periode overigens) Nederland zomertijd om het energieverbruik te verminderen. In 1977 werd de zomertijd opnieuw ingevoerd.
[bewerken] Lijst van alle tijdzones
- Landen met * hanteren een periodieke zomertijd
[bewerken] UTC-12
[bewerken] UTC-11
[bewerken] UTC-10 (HST - Hawaiian Standard Time)
[bewerken] UTC-9:30
[bewerken] UTC-9 (AKST - Alaska Standard Time)
[bewerken] UTC-8 (PST - Pacific Standard Time)
[bewerken] UTC-7 (MST - Mountain Standard Time)
[bewerken] UTC-6 (CST - Central Standard Time)
[bewerken] UTC-5 (EST - Eastern Standard Time)
[bewerken] UTC-4:30
[bewerken] UTC-4 (AST - Atlantic Standard Time)
[bewerken] UTC-3:30
[bewerken] UTC-3
[bewerken] UTC-2
[bewerken] UTC-1
[bewerken] UTC (WET – West-Europese Tijd, ook GMT (Greenwich Mean Time) genaamd)
[bewerken] UTC+1 (MET – Middel-Europese Tijd)
[bewerken] UTC+2 (OET – Oost-Europese Tijd)
[bewerken] UTC+3
[bewerken] UTC+3:30
- Iran*
[bewerken] UTC+4
[bewerken] UTC+4:30
[bewerken] UTC+5
[bewerken] UTC+5:30
[bewerken] UTC+5:45
[bewerken] UTC+6
[bewerken] UTC+6:30
[bewerken] UTC+7
[bewerken] UTC+8 (AWST - Australian Western Standard Time)
[bewerken] UTC+9
[bewerken] UTC+9:30 (ACST - Australian Central Standard Time)
[bewerken] UTC+10 (AEST - Australian Eastern Standard Time)
[bewerken] UTC+10:30
[bewerken] UTC+11
[bewerken] UTC+11:30
[bewerken] UTC+12
[bewerken] UTC+12:45
[bewerken] UTC+13
[bewerken] UTC+14
[bewerken] Externe links
- World Time Server
- InstantTimeZone - toont de tijd en datum van een andere tijdzone naast je computerklok.
- Kaart met tijdzones
- Nederlandse wereldklok website
- Artikel over telefonische tijdmelders

