Uitbreiding van de Europese Unie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

██ Europese Gemeenschappen ██ Europese Unie

Europese Unie Dit artikel maakt deel uit van de serie: Politiek en overheid van de Europese Unie Pijlers van de EU Pijler I: Europese Gemeenschappen Pijler II: Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid Pijler III: Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken Politieke instellingen Raad van de EU en Europese Raad Voorzitter: Zweden Europees Parlement Voorzitter: Jerzy Buzek Verkiezingen: 1979, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004 , 2009 Europese Commissie Voorzitter: José Barroso Commissie-Barroso Hof van Justitie van de EU Hof van Justitie Gerecht van eerste aanleg Financiële lichamen Europese Centrale Bank Europese Investeringsbank Europees Investeringsfonds Andere lichamen Controlerende lichamen Europese Rekenkamer Europese Ombudsman Adviserende lichamen Economisch en Sociaal Comité Comité van de Regio's Agentschappen van de EU Europees recht Verdragen Acquis communautaire Wetgevingsprocedures Gerelateerde onderwerpen Europese politieke partijen euro, Economische en Monetaire Unie en Eurozone Uitbreiding van de Europese Unie Schengenakkoorden Portaal Politiek · Portaal Europese Unie

De uitbreiding van de Europese Unie is een proces waarbij nieuwe staten toetreden tot de Europese Unie. Het proces begon met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal door België, West-Duitsland, Frankrijk, Italië, Luxemburg en Nederland in 1957. Sindsdien is de Europese Unie zes keer uitgebreid en heeft het na de laatste uitbreiding met Bulgarije en Roemenië in 2007 27 lidstaten.

Op het moment zijn er toetredingsonderhandelingen gaande met enkele staten. Het proces van uitbreiding van de EU wordt soms ook wel Europese integratie genoemd. Hoewel deze term ook gebruikt wordt voor de intensivering van de samenwerking tussen EU-lidstaten waarbij nationale regeringen steeds meer macht overdragen aan gecentraliseerde Europese instituten.

Om toe te kunnen treden tot de Europese Unie moet een land voldoen aan enkele economische en politieke voorwaarden die bekend staan als de Criteria van Kopenhagen (naar de top in Kopenhagen in juni 1993). Enkele eisen zijn een stabiele democratische regering met respect voor wetten en de daarmee samenhangende vrijheden en instituten. Volgens het Verdrag van Maastricht moet elke lidstaat en het Europees Parlement er mee instemmen dat een nieuw land toetreed.

Inhoud 1 Uitbreidingen in het verleden 2 Toekomstige uitbreidingen van de EU 2.1 Kandidaat-lidstaten 2.1.1 Kroatië 2.1.2 Macedonië 2.1.3 Turkije 2.2 Potentiële lidstaten 2.2.1 Albanië 2.2.2 Montenegro 2.2.3 Servië 2.3 Europese Vrijhandelsassociatie 2.3.1 IJsland 2.3.2 Liechtenstein 2.3.3 Noorwegen 2.3.4 Zwitserland 2.4 Andere staten 2.4.1 Oekraïne en Georgië 2.4.2 Kaapverdië 2.4.3 Marokko 2.4.4 Rusland 3 Unie voor het Middellandse Zeegebied 4 Bronnen, noten en/of referenties 4.1 Voetnoten

[bewerken] Uitbreidingen in het verleden

Jaar van toetreding en uittreding en de betreffende lidstaten die in dat jaar toetraden:

• 1962: Algerije wordt onafhankelijk van Frankrijk en treedt uit de Europese Gemeenschap
• 1973, Eerste uitbreiding: Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk treden toe tot de Europese Gemeenschap
• 1981, Tweede uitbreiding: Griekenland treedt toe tot de Europese Gemeenschap
• 1985: Groenland, dat van Denemarken in 1979 autonomie heeft gekregen, besluit in een referendum uit de Europese Gemeenschap te treden
• 1986, Derde uitbreiding: Portugal en Spanje treden toe tot de Europese Gemeenschap
• 1990: de DDR wordt met West-Duitsland herenigd en wordt dus automatisch lid
• 1995, Vierde uitbreiding: Finland, Oostenrijk en Zweden treden toe tot de Europese Unie
• 2004, Vijfde uitbreiding: Grieks-Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië treden toe tot de Europese Unie.
• 2007, Zesde uitbreiding: Bulgarije en Roemenië treden toe tot de Europese Unie (zie ook: Toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie).

[bewerken] Toekomstige uitbreidingen van de EU

[bewerken] Kandidaat-lidstaten

[bewerken] Kroatië

Zie Kroatië en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De weg naar aansluiting bij de Europese Unie begon voor Kroatië op 30 oktober 2001, toen Kroatië het Stabilisatie- en Associatieverdrag met de EU tekende. Het tekenen van dit verdrag is noodzakelijk om erkend te worden als kandidaat-lidstaat. Op 21 februari 2003 diende Kroatië formeel het verzoek in toe te mogen treden tot de Europese Unie. De Europese Commissie gaf vervolgens op 20 april 2004 een positief advies, waarop de Europese Raad Kroatië op 18 juni 2004 erkende als een officiële kandidaat-lidstaat. Er werd besloten de onderhandelingen te beginnen op 17 maart 2005. Een dag voor het begin van de onderhandelingen stelde de Europese Raad de onderhandelingen echter voor onbepaalde tijd uit, omdat Kroatië niet goed genoeg zou meewerken met het Joegoslavië Tribunaal. Het feit dat de voormalige generaal Ante Gotovina nog steeds niet was opgespoord was de EU een doorn in het oog. Na een toespraak van de hoofdaanklager van het Joegoslavië Tribunaal, Carla del Ponte begin oktober 2005, werd op 4 oktober 2005 begonnen met onderhandelen. Het zogenaamde screeningsproces begon op 20 oktober. Op 7 december 2005 werd Ante Gotovina op het eiland Tenerife opgepakt. Waarschijnlijk treed Kroatië in 2011 toe tot de Europese Unie.^[1]

[bewerken] Macedonië

Zie Macedonië en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Macedonië vroeg EU-lidmaatschap aan op 22 maart 2004. Op 9 november 2005 gaf de Europese Commissie een positief advies, dat op 17 december 2005 is overgenomen door de Europese Raad. Een datum voor het beginnen met onderhandelen is 19 augustus 2011.

[bewerken] Turkije

Zie Turkije en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Turkije onderhandelt sinds 4 oktober 2005 met de EU over toetreding. Het screenproces is gestart op 20 oktober 2005. Het is onbekend wanneer en zelfs onzeker of Turkije toe zal treden tot de Europese Unie. De Unie is naar eigen zeggen voor 2015 niet gereed Turkije op te nemen. Verschillende lidstaten, waaronder Frankrijk en Nederland, hebben aangegeven de eventuele toetreding van Turkije onderwerp te maken van een referendum.

[bewerken] Potentiële lidstaten

Zie Bosnië en Herzegovina en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Balkanland Bosnië en Herzegovina en de politieke entiteit Kosovo hebben van de EU te horen gekregen dat ze op termijn lid kunnen worden van de EU. Hun toetreding heeft voor de EU meer prioriteit dan die van Oekraïne en het geografisch grotendeels buiten Europa liggende Georgië.

[bewerken] Albanië

Zie Albanië en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Albanië heeft op 28 maart 2009 officieel het lidmaatschap aangevraagd van de Europese Unie. De Europese commissie heeft enthousiast op de aanvraag gereageerd. De 27 lidstaten van de EU moeten zich nog buigen over de aanvraag^[2].

[bewerken] Montenegro

Zie Montenegro en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Montenegro heeft op 15 december 2008 het lidmaatschap van de Europese unie aangevraagd. De huidige EU-lidstaten moeten wel eerst akkoord gaan met de aanvraag. Als zij instemmen met de aanvraag kan Montenegro een kanidaat-lid worden en kan de EU met Montenegro beginnen te onderhandelen. De Eurocommissaris voor Uitbreiding Olli Rehn was alvast enthousiast. Hij heeft gezegd dat Montenegro goede vorderingen heeft gemaakt in hervorming van de economie en de politiek.

[bewerken] Servië

Zie Servië en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De voor EU-zaken verantwoordelijke vicepremier Bozidar Djelic heeft op vrijdag 23 januari 2009 bekend gemaakt dat Servië tijdens het voorzitterschap van Tsjechië een aanvraag zal indienen om toe te treden tot de Europese Unie. Vicepremier Alexandr Vondra van Tsjechië zei de Ambitieuze plannen van Servië toe te juichen, maar waarschuwde dat het jaren zal duren voor Servië daadwerkelijk zal kunnen toetreden. Servië moet eerst de wegens genocide aangeklaagde Ratko Mladic uitleveren. Als Servië de aanvraag ingediend heeft en de 27 EU-lidstaten akkoord zijn gegaan kan Servië een kandidaat-lid worden.

[bewerken] Europese Vrijhandelsassociatie

Europese Vrijhandelsassociatie

[bewerken] IJsland

Zie IJsland en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De IJslandse premier Halldór Ásgrímsson heeft aangegeven (op 8 februari 2006) dat hij verwacht dat IJsland in 2015 lid zal zijn van de EU. Hij gaf aan dat een en ander samen zou hangen met de toekomstige ontwikkeling van de eurozone, in relatie tot de IJslandse visexport. Er is een commissie ingesteld die bekijkt hoe de visserijbelangen van IJsland kunnen worden beschermd in geval van EU-lidmaatschap. IJsland is momenteel onderdeel van de Europese Economische Ruimte, wat de toetreding in zekere opzichten gemakkelijker kan maken. IJsland zou waarschijnlijk al in 2011 toe kunnen treden tot de EU, tegelijk met Kroatië, mochten ze dat willen.

[bewerken] Liechtenstein

Zie Dwergstaten en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Liechtenstein is ook onderdeel van de Europese Economische Ruimte, maar Liechtenstein wordt over het algemeen te klein geacht om apart toe te kunnen treden.

[bewerken] Noorwegen

Zie Noorwegen en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Noorwegen heeft tot twee keer toe geprobeerd toe te treden tot de Unie, respectievelijk in 1972 en in 1994, maar beide keren werd het lidmaatschap door de Noorse bevolking in een referendum afgewezen. Het land is samen met IJsland en Liechtenstein onderdeel van de Europese Economische Ruimte.

[bewerken] Zwitserland

Zie Zwitserland en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zwitserland heeft geprobeerd toe te treden tot de Unie, maar heeft in een referendum in 2001 het EU-lidmaatschap afgewezen. Toch zijn er bilaterale verdragen gesloten tussen de EU en Zwitserland, waardoor Zwitserland al heel wat Europese wetgeving geïmplementeerd heeft.

[bewerken] Andere staten

[bewerken] Oekraïne en Georgië

Oekraïne en Georgië hebben na de revolutie in hun land aangegeven in de toekomst toe te willen treden tot de Europese Unie. De Europese Unie reageert, gezien het huidige debat over de toetreding van Turkije, vooralsnog terughoudend op deze voorstellen.

[bewerken] Kaapverdië

De premier van het Afrikaanse Kaapverdië, José Maria Neves, heeft laten weten dat hij een aanvraag tot lidmaatschap wil indienen. Hij wordt hierin gesteund door Spanje en Portugal (die de eveneens voor Afrika liggende Canarische Eilanden als voorbeeld stellen).

[bewerken] Marokko

Zie Marokko en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Marokko diende, vanuit de veronderstelling een Europees land te zijn, op 20 juli 1987 een aanvraag in voor EU-lidmaatschap. De EU-lidstaten wezen deze aanvraag af omdat zij Marokko geen Europees land vonden.

[bewerken] Rusland

Zie Rusland en de Europese Unie voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de euforie bij de val van het communisme begin jaren 90 in de voormalige Sovjet-Unie werd er door sommigen zelfs al gesproken over een eventuele toetreding van Rusland tot de Unie. Deze zou dan uiteindelijk reiken van de Atlantische Oceaan tot de Grote Oceaan. Al snel werden deze voorstellen als onpraktisch terzijde geschoven. Volgens deskundigen moet er nog veel te veel veranderen in de Russische samenleving en mentaliteit voor een dergelijke optie. Ook het heroplevend Russische nationalisme is een nieuw obstakel voor een eventuele (op lange termijn) toetreding tot de Europese Unie.

[bewerken] Unie voor het Middellandse Zeegebied

Zie Unie voor het Middellandse Zeegebied voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na zijn verkiezingsoverwinning in mei 2007 maakte de Franse president Sarkozy werk van het zoeken van steun voor de oprichting van de Unie voor het Middellandse Zeegebied, die de bestaande akkoorden tussen de EU en de andere landen rond de Middellandse Zee zou vervangen en verdiepen en een eventueel alternatief zou kunnen zijn voor de toetreding van Turkije.