Portugal is een land in het zuidwesten van Europa. Het vormt samen met het enige buurland Spanje, dat Portugal in het noorden en oosten begrenst, en de Britse exclave Gibraltar het Iberisch Schiereiland. In het zuiden en westen grenst Portugal, een onmiskenbaar maritiem land, aan de Atlantische Oceaan. Tot Portugal behoren tevens de eilandengroepen de Azoren en Madeira in deze oceaan. Op een grondgebied van 91.982 km² - drie keer de oppervlakte van België en ruim twee keer de oppervlakte van Nederland - wonen 10.148.259 (2001) inwoners. De hoofdstad en tevens grootste stad van het land is Lissabon.

De geschiedenis van de staat Portugal gaat terug tot de middeleeuwen: 1139, tijdens de Reconquista, wordt gezien als het jaar waarin het land onafhankelijk werd. In de vroegmoderne tijd groeide het land uit tot het Portugese Rijk, een wereldmacht die overzeese gebieden in Afrika, Azië en Zuid-Amerika omvatte. In de daaropvolgende eeuwen nam het rijk weer in grootte af; in 1999 kwam met de overdracht van Macau aan China een eind aan de koloniale bezittingen. In de 20e eeuw was Portugal gedurende enkele decennia een dictatuur.

Hoewel Portugal tot de armste landen van Europa behoort, is het een ontwikkeld land; in de levenskwaliteitindex (19e) en de Global Peace Index (14e) staat Portugal in de wereldwijde top 20. Staatkundig is het land een parlementaire republiek. Het land is lid van een groot aantal internationale organisaties, waaronder VN, de NAVO, de OESO en de EU. In 2002 verving de euro de de escudo als nationale munteenheid.

Geschiedenis
De geschiedenis van Portugal is die van een oud Europees land, waarvan de oorsprong teruggaat tot de vroege oudheid, een land dat dankzij zijn ontdekkingsreizen opklom tot een wereldmacht namelijk het grote Portugese Rijk. Het hoogtepunt van zijn macht beleefde Portugal in de 15e en 16e eeuw. Daarna verloor het veel van zijn rijkdom en status waarbij naast verspilzucht en slecht beheer van de rijkdommen ook de vernietiging van Lissabon door de aardbeving van 1755, de bezetting door Napoleon en de onafhankelijkheidsverklaring van Brazilië in 1822 een rol speelden.

Een revolutie in 1910 schafte de monarchie af. Na een periode van corruptie en opbouwen van een grote staatsschuld werd in 1926 door de Revolutie van de 28ste Mei een dictatuur geïnstalleerd. Deze zou duren tot 1974 toen na een linkse militaire coup, de Anjerrevolutie, democratische hervormingen werden doorgevoerd. Het jaar daarop werden de Afrikaanse koloniën onafhankelijk.

De republiek Portugal vocht vanaf 1916 mee in de Eerste Wereldoorlog aan de zijde van de Entente. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef Portugal neutraal.

Demografie
Portugal is, wat de autochtone bevolking betreft, in taalkundig, etnisch en religieus opzicht een erg homogeen land. In het hele land wordt Portugees gesproken, met uitzondering van dorpen rond Miranda do Douro waar een Asturisch dialect wordt gesproken, het Mirandees. Het grootste deel van de Portugezen is aanhanger van het Rooms-katholieke geloof.

Bevolking
Portugal heeft 10.707.924 (2009) inwoners, waarvan het grootste deel (circa 70%) in de dichtbevolkte kuststreek, die van de Spaanse grens tot aan Lissabon loopt, woont. Het zuiden en het achterland van de kuststrook zijn zeer dunbevolkt. Meer dan 10% van de bevolking woont in de steden Lissabon en Porto, de helft van de bevolking woont in plaatsen met minder dan 2000 inwoners. Desalniettemin is ook in Portugal een verstedelijkingstrend gaande. Binnen Portugal zijn er dan ook sterke migratiebewegingen van het achterland richting de industriële regio's van Lissabon en Porto en de toeristische regio's Algarve, Madeira en de Azoren.

Portugal was lange tijd een emigratieland; belangrijke groepen Portugezen zijn te vinden in Brazilië en Frankrijk, vooral rond Parijs, dat wel eens de een na grootste Portugese stad ter wereld genoemd wordt. Ondertussen waren er sinds de dekolonisatie groepen immigranten uit voormalige koloniën die naar Portugal trokken. Sinds de toetreding tot de Europese Unie en de daarmee verbonden politieke en economische veranderingen is de immigratie, met name uit Afrika (Angola, Kaapverdië), Zuid-Amerika (Brazilië) en Oost-Europa (Rusland, Oekraïne, Moldavië) alleen maar toegenomen. Aan het eind van 2003 leefden er ongeveer 250.000 niet-Portugezen in Portugal. Meer dan de helft daarvan was afkomstig uit andere Portugeestalige landen met een gelijkende religieuze en culturele achtergrond: Dit is een van de redenen dat Portugal (in tegenstelling tot Nederland of België) veel minder immigratiegerelateerde problemen kent. Ongeveer een kwart van de buitenlandse inwoners is afkomstig uit Europa. Een gedeelte daarvan bestaat uit gepensioneerden die overwinteren in Portugal. Een ander gedeelte zijn remigrerende Portugezen die inmiddels het staatsburgerschap van hun emigratieland hebben aangenomen. Een op de tien Portugezen is van niet-Portugese afkomst; een gedeelte hiervan heeft het Portugese staatsburgerschap inmiddels verkregen. De allochtone bevolking is voornamelijk in de regio Lissabon (ca. 50%) en de andere stedelijke gebieden in de kuststrook te vinden. In het binnenland bestaat slechts 0,5% van de bevolking uit allochtonen.

Taal
In Portugal wordt Portugees gesproken. In de streek rond Miranda do Douro is het Mirandees erkend als minderheidstaal.

Religie
In Portugal is het geloof voornamelijk het Christendom. Volgens de 2001 census was 84,5% van de portugezen katholiek en 2.2% protestant. Net zoals in andere europese landen neemt door de securalisatie het aantal christenen af. Verder zijn er nog joden en hindoes (De hindoes komen uit Goa dat vroeger een Portugese kolonie was) te vinden. Portugal kent vrijheid van religie.

Portugal kent een uitgebreide Mariaverering en het bekende bedevaartsoord Fátima dat aan Maria gewijd is, ligt in Centraal-Portugal.

De Heiligen Antonius van Padua, Franciscus Borgia, Gabriël, Joris (Georgius), João de Britto en Vincentius van Zaragoza zijn de patroonheiligen van Portugal.

Bestuurlijke indeling
Portugal is bestuurlijk ingedeeld in 18 districten (distritos) op het vasteland en twee autonome regio's (regiões autónomas) met aan het hoofd een benoemde gouverneur, de Azoren en Madeira. Deze zijn weer verder onderverdeeld in 309 gemeenten (concelhos), die op hun beurt weer zijn onderverdeeld in 4261 freguesias (deelgemeenten met een eigen bestuur).

Vroeger was Portugal verdeeld in elf provincies (van noord naar zuid): Minho, Trás-os-Montes, Alto Douro, Douro Litoral, Beira Alta, Beira Baixa, Estremadura, Ribatejo, Alto Alentejo, Baixo Alentejo en Algarve.

Geografie
Portugal heeft een oppervlakte van 91.982 km² (exclusief Azoren, Madeira en Ilhas Selvagens: 88.935 km²). Het heeft slechts één buurland, Spanje, waarmee het een 1214 km lange landgrens deelt. Het westen en zuiden van Portugal hebben een kustlijn van 832 km aan de Atlantische Oceaan.

Het Portugese vasteland wordt in het midden van het land doorsneden door de rivier de Taag. Het noordelijke deel van het land is bergachtiger dan het zuiden en heeft een koeler en regenachtiger klimaat. Gemiddeld heeft. Andere grote rivieren zijn de Douro, de Minho en de Guadiana, die net als de Taag ontspringen in Spanje. Er zijn geen grote natuurlijke meren in het binnenland. Het grootste meer is het Alqueva-stuwmeer (250 km²), dat ook het grootste stuwmeer van Europa is. Het hoogste punt van Portugal is de Ponta do Pico op de Azoren, met een hoogte van 2351 m. Het hoogste punt van het vasteland is de Serra da Estrela (1993 m).

De eilandengroepen Madeira, bestaande uit vijf eilanden, en de Azoren, bestaande uit negen eilanden, liggen ten westen van Portugal in de Atlantische Oceaan. De eilanden zijn van vulkanische oorsprong en hebben een subtropisch klimaat.

De hoofdstad en grootste stad van het land is Lissabon (Portugees: Lisboa). Enkele andere grote steden zijn Amadora, Aveiro, Braga, Coimbra, Funchal (Madeira), Guimarães, Porto, Setúbal en Vila Nova de Gaia.

Bezienswaardigheden
Stadscentrum van Angra do Heroísmo op de Azoren
Hiëronymietenklooster en toren van Belém in Lissabon
Klooster van Batalha
Convent van Christus in Tomar
Historisch centrum van Évora
Klooster van Alcobaça
Cultuurlandschap van Sintra
Historisch centrum van Porto
Prehistorische rotskunst in de Côavallei
Laurisilva van Madeira
Wijnstreek Alto Douro
Historisch centrum van Guimarães
Landschap van de wijncultuur op het eiland Pico

Cultuur
In de muziek is de Fado erg belangrijk. Madredeus is een voorbeeld van bekende, recente Portugese volksmuziek.

Politiek
Staatsvorm: Parlementaire democratie.
Staatshoofd: President Aníbal Cavaco Silva (PSD) sinds begin 2006.
Regering: De Portugese regering wordt gevormd door de PS. De ministers worden benoemd door de President na aanbeveling van de Minister President.
Regeringsleider: Minister President sinds maart 2005 is José Sócrates
Parlement: Het Portugese parlement bestaat uit één kamer, de Assembleia da Republica. Deze telt 230 leden die gekozen worden voor een periode van vier jaar.

President: Cavaco Silva, sinds 2006 (voor een termijn van 5 jaar).

Politieke partijen:
Nationaal-Syndicalistische Beweging
Nationale Unie (Portugal)
Nationale Volksactie
Portugese Republikeinse Partij
Sociaaldemocratische Partij (Portugal)
Socialistische Partij (Portugal)
Portugese Communistische Partij
Ecologische Partij/De Groenen (Portugal)
Links Blok (Portugal)
Volkspartij (Portugal)

Uitslag laatste parlementsverkiezingen (2009):

Partij Stemmen % Zetels
Partido Socialista (PS) (Sociaaldemocraten) 36,6% 97 zetels
Partido Social Democrata (PSD) (Liberaalconservatieven) 29,1% 81 zetels
Partido Popular (PP) (Nationaalconservatieven) 10,4% 21 zetels
Bloco do Esquerda (BE) (Socialisten) 9,8% 16 zetels
Partido Comunista Português (PCP) (Communisten) Met PEV 7,9% 13 zetels
Partido Ecologista Os Verdes (PEV) (Groenen) Met PCP - 2 zetels
Overige Partijen 6,2% 0 zetels

Opkomstpercentage bij de laatste parlementsverkiezingen was 59,7%. De volgende verkiezingen zullen waarschijnlijk in 2013 gehouden worden.

Vervoer
Belangrijke internationale luchthavens in Portugal zijn:

Porto
Faro
Lissabon
Funchal op Madeira

Belangrijke zeehavens zijn te vinden in Lissabon, Setúbal, Leixões en Sines.

De lengte van het wegennet is circa 68.732 km.

De lengte van het spoorwegennet 2850 km. Van het transport geschiedt 75,4 % over de weg en 15,3 % over het spoor.

Eten en drinken
De ligging van Portugal en haar verleden hebben ertoe geleid dat in de Portugese keuken veel vis wordt gebruikt. Er wordt wel eens gezegd dat er voor elke dag van het jaar wel een bacalhau-recept is. Ook varkensvlees is een favoriet ingrediënt in de Portugese keuken. Portugezen behoren tot de grootste rijsteters in Europa. Portugal is het enige Europese land waar koriander van oudsher onderdeel is van de keuken.

Portugese wijnen zijn erg bekend. Buiten Portugal zijn vooral bekend de port, vinho verde en madeira. De drie belangrijkste wijnregio's zijn Dão, Alentejo en Estremadura. Queijo da Serra, Azeitão en Serpa zijn populaire kazen.

Beroemde Portugezen
Politici:

Alvaro Cunhal, politicus
António de Oliveira Salazar, minister-president (dictator)
José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie sinds 2004

Zeevaarders:

Bartolomeus Diaz, zeevaarder
Diogo Cão, zeevaarder
Vasco da Gama, zeevaarder
Ferdinand Magellaan, zeevaarder
Pedro Álvares Cabral, zeevaarder
Afonso d'Albuquerque, zeevaarder

Kunstenaars:

Gil Vicente, schrijver
Luís de Camões, dichter
Fernando Pessoa, dichter
Sophia de Mello Breyner Andresen, dichter
Herberto Helder, dichter
Almeida Garrett, schrijver
Camilo Castelo Branco, schrijver
Eça de Queiroz, schrijver
Ferreira de Castro, schrijver
José Régio, schrijver
José Rentes de Carvalho, schrijver, publicist
José Saramago, schrijver
Amália Rodrigues, fado-zangeres
Cristina Branco, fado-zangeres
Mafalda Arnauth, fado-zangeres
Mariza, fado-zangeres
Dulce Pontes, zangeres
Nuno Bettencourt, gitarist
Paula Rego, schilder
Manoel de Oliveira, filmmaker
Carmen Miranda, zangeres
Siza Vieira, architect
Nelly Furtado, Portugees-Canadese zangeres

Sportlui:

Eusébio da Silva Ferreira, voetballer
José Mourinho, voetbalcoach
Pedro Pauleta, voetballer
Joaquim Agostinho, wielrenner
Luís Figo, voetballer
Fábio Coentrão, voetballer
Cristiano Ronaldo, voetballer
Pedro Lamy, formule 1-coureur
Tiago Monteiro, formule 1-coureur
Ricardo Quaresma, voetballer
Luís Carlos Almeida da Cunha (Nani), voetballer
Carlos Paredes, voetballer
Maniche, voetballer